Uncategorized

Yüzey İşleme İşaretleri

YÜZEY İŞLEME İŞARETLERİ
YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ

Makine imalatında talaşlı veya talaşsız şekillendirme ile elde edilen yüzeylerde yapımdan dolayı pürüzler oluşabilir. Bu pürüzler uygulanan yapım çeşidine göre gözle görülebilir ve elle hissedilebileceği şekilde olabileceği gibi bazı hassas kontrol cihazları ile görülebilecek ve ölçülebilecek büyüklüklerde olabilir.

Makine parçalarında aşınmanın azalması ve yüzeyin daha güzel görünmesi için, bu pürüzlerin belli değerlerde olması gerekmektedir. Bundan dolayı yüzeylerin hangi pürüzlülükle işleneceğinin, yönteminin ve diğer bazı özelliklerinin resim üzerinde gösterilmesi gerekir. Bunu da yüzey işleme işaretleri ile yaparız.

SURFACE ROUGHNESS TABLES

yüzey işleme işaretleri

Yukarıdaki metnin Türkçesi;

METRİK YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜ SEMBOLLERİ,
SEMBOL AÇIKLAMALARI

Metrik yüzey pürüzlülüğü değerleri µm (mikrometre) birimi ile gösterilir.

SEMBOLLER: Genel olarak kullanılan ve özel anlamları olan semboller aşağıdadır. Pürüzlülük sembolü biri, diğerinden uzun, 60 derece açılı iki çizgiden oluşur.
Temel sembol (Üst çizgisi olmadan) tek başına kullanılmaz. İşleme yöntemi veya yüzey pürüzlülüğü ile birlikte kullanılmalıdır.

Örnekteki gösterimde işleme yöntemi serbest pürüzlülük değeri 3.2 µm (0.0032mm) olmalıdır.
Üst çizgisi bulunan sembol  ise işleme zorunludur. (Yüzey  pürüzlülüğü değeri 3.2 µm)
İçinde daire olan sembol ise talaş kaldırmaya izin vermez. (Yüzey  pürüzlülüğü değeri 3.2 µm)

İMALAT YÖNTEMLERİ İLE ELDE EDİLEN YÜZEY PÜRÜZLÜLÜK DEĞERLERİ

Aşağıdaki tablo pratikte kullanılan işleme yöntemleri ile elde edilecek Ra değerleri hakkında fikir vermek içindir.
Bu Tablo metal yüzeyler içindir. Diğer malzemeler  farklılıklar gösterebilir.

Ortalama Pürüzlülük Değerleri:             Hassas:               Kaba: 

Farklı İşleme Metotları İçin Gerçekleştirilebilir Yüzey Pürüzlülük Değerleri Ra µm

Talaşlı imalat veya
Aşındırıcı yöntemler

Yüzey Pürüzlülüğü Ra µm

0.012 0.025 0.05 0.1 0.2 0.4 0.8 1.6 3.2 6.3 13 25 50
Plazma ve OXY Fuel Kesme
Testere
Planya
Zımba
Kimyasal İşlem
Erezyon
Matkap
Bara
Freze
Torna
Broş
Rayba
Eğelemek
Taşlama
Fırçalama
Elektrolit Taşlama
Honlama
Parlatma
Lepleme
Süper Finiş
Flex-Hone Esnek Honlama Fırçaları

Malzeme Kaldırmayan Yöntemler

Yüzey Pürüzlülüğü Ra µm
0.012 0.025 0.05 0.1 0.2 0.4 0.8 1.6 3.2 6.3 13 25 50
Kum Döküm
Sıcak Haddeleme
Dövme
Döküm
Hassas Döküm
Ekstrüzyon
Soğuk Haddeleme
Robuto Ezerek Parlatma

YÜZEY PÜRÜZLÜLÜĞÜNÜN FARKLI GÖSTERİM ŞEKİLLERİ

Mikro inç olarak gösterilen yüzey pürüzlülük değerleri mikrometre değerinin 40 katıdır.

(**) Bu gösterim uluslararası tedarikçiler için teknik resimlerde ve yeni tasarımlarda kullanılmalıdır.
(***) Eski yüzey pürüzlülük sembolleri eski metrik teknik resimlerde karşınıza çıkabilir. Yeni tasarımlarda kullanılmamalıdır.

Yeni sistemin kullanımına örnekler:

Bazı Durumlarda üretim metodu belirtilmesi gerekebilir.

N7 Yüzey Kalitesinde Hassas taşlama diyor.

NOTLAR:

1-Teknik Resimde, Üçgenler – Rz – Rt sembolleri mikron biriminde tepe-çukur pürüz ölçümünü gösterirler. (1 Mikron = 1 mikrometre = 0.001mm)

2- Teknik resimde Ra gösterimi tepe-çukur ölçümünü göstermez. Ortalama yüzey pürüzlülüğünü belirtir.

3- Amerikan Standartlarında ASA B46.1 ortalama yüzey pürüzlülük birimi mikroinçtir.

Yüzey Pürüzlülük Değerleri Tablosu

İmalat sonrası parça yüzeylerinin tamamı aynı özelliklerde olmayabilir. Maliyetin artmaması için yüzeyler, gerektiği kadar düzgün ve pürüzsüz olmalıdır. Uygulamalarda farklılıkları önlemek için yüzey kaliteleri standart hale getirilmiştir ve ISO 1302/1992 ve TS 2040/Şubat 1999’la açıklanmıştır. Bu standartlara göre 12 çeşit yüzey kalitesi belirlenmiştir. Ra aritmetik ortalama pürüzlülük değerlerine karşı gelen pürüzlülük sınıf numaraları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Yüzey İşleme İşaretleri Ra – Rz Karşılaştırma Tablosu

Ra-Rz Yüzey Pürüzlülüğü Karşılaştırma Tablosu

Ra-Rz Yüzey Pürüzlülüğü Karşılaştırma Tablosu

Yüzey Pürüzlülüğü, Yüzey İşleme İşaretleri

Çatal, Halka ve Ay Mastar Geçer-Geçmez Ölçüleri Nasıl hesaplanır?

eitasarim

View Comments

Recent Posts

Metrik Standart Vida Tablosu

Metrik Standart Vidalar: Bu Sayfa 3 Mart 2026 tarihinde güncellenmiştir Endüstriyel İhtiyaçlarınız İçin Mükemmel Çözüm…

2 ay ago

Maneviyatın Doruk Noktası: En Güzel ve Anlamlı Cuma Mesajları (2026)

En Güzel ve Anlamlı Cuma Mesajları (2026) İslam aleminde "müminlerin bayramı" olarak kabul edilen Cuma…

2 ay ago

Gaz diş – Boru Vida Ölçüleri

BSPP (British Standart Pipe Paralell) düz diş olarak, BSPT (British Standart Pipe Taper) konik diş…

2 ay ago

DIN 7168 Genel Toleranslar

Genel Toleranslar; Teknik Resim Çizimlerinde; Tolerans verilmeyen ölçülerin de bir tolerans değerine sahip olması gerekir.…

2 ay ago

Standart Boru Çapları ve DN Karşılıkları

"Dn" (nominal çap) terimi, boruların nominal çaplarını ifade eder. Borular, genellikle iç çaplarına göre sınıflandırılır.…

2 ay ago

Genel Toleranslar ISO 2768

Genel Toleranslar; Teknik Resim Çizimlerinde; Tolerans verilmeyen ölçülerin de bir tolerans değerine sahip olması gerekir.…

2 ay ago